Bitki Çayları

Anason Çayı
• İdrar artırıcı ve gaz giderici özellikleri nedeniyle mide ekşimelerinin ve sindirim sistemi gazlarının giderilmesine yardımcı olmaktadır.
• Sindirimin kolaylaştırılmasında yardımcı olmaktadır.
• Bulantı hissinin bastırılmasına yardımcı olduğundan araç tutması gibi durumlarda kullanılabilir.
• Emziren annelerde süt mikarını artırdığını ve bu sütü içen bebeklerin ise daha az sancılandığına yönelik çalışmalar bulunmaktadır.

Böğürtlen Çayı
• Günde 2-3 defa 2 gram yaprak tozu ile hazırlanan çay 10-15 dakika demlenerek içilir
• Yüksek tanen içeriği ile enfeksiyona bağlı olmayan akut ishal vakalarında yararlanılır.
• Gargara yapıldığında ise ağız ve boğazda hafif yangı şikayetlerinde ve diş eti kanamalarında fayda sağlanır.

Ekinezya Çayı
• Soğuk algınlığı ve üst solunum yolu hastalıklarından korunmak için kullanılır.
• Uçuk virüsü gibi virüsleri öldürüyor, hem de virüslerin yol açtığı iltihap etkenlerinin miktarını kontrol ederek boğaz ve akciğerlerdeki iltihabın yol açacağı hasarı engelliyor.
• Bu bitkiden en verimli şekilde yararlanmanın ilk önceliği güvenilir kalitede ve markada ekinezya seçilmelidir. Önerilen miktarlarda en az 1 ay kullanılmalıdır.

Fesleğen Çayı
• Kurutulmuş toprak üstü kısımları (1.5-3 gram) ile hazırlanan çay 10-15 dakika demlendikten sonra içilir.
• Yemeklerden sonra gaz, kolik ve şişkinlik şikayetlerinin giderilmesinde çay halinde kullanılması önerilir.

Hindiba Çayı
• 2-4 gram toprak üstü kısmı ile hazırlanan çay, 10-15 dakika demlendikten sonra içilir.
• Hindiba yaprakları, karaciğer hasarlarından koruyucu etkisi çalışmalarla kanıtlanmıştır.
• Yağlı besinlerin yoğun tüketiminden sonra sindirimi kolaylaştırmak üzere çay halinde kullanılması yararlı olacaktır.

Karanfil Çayı
• Ağız ve boğaz mukozası yangılarında yangı giderici; bakteri, mikomantar veya virüslerin yol açtığı ağız ve boğaz enfeksiyonlarında antiseptik olarak, ağrı hissini hafifleticidir.
• Genellikle karanfil tomurcukları gaz giderici, bulantıyı giderici amaçlarla kullanılmaktadır.
• Özellikle hazırlanan çayın gargara olarak kullanılması ile dişlerde çürümeye yol açan mikroorganizmalar üzerinde etkili olduğu deneysel olarak ortaya konulmuştur. Dolayısıyla yemeklerden sonra içilen karanfil çayı hem ağız kokusunu gidererek güzel kokmasını sağlayacak hem de diş çürümelerinin önlemesine katkısı olacaktır.

Kuşburnu Çayı
• Grip, nezle gibi enfeksiyonlu hastalıklarda C vitamini içeriğinin yanı sıra yangı giderici etkisinden yararlanılmaktadır.
• İdrar artırıcı (meyve asitleri) ve yangı giderici bileşenleri böbrek taşı düşürmeye yardımcı olmaktadır.
• Gerek yangı giderici ve gerekse C vitamini içeriğine bağlı olarak, romatizma, gut gibi yangılı hastalıklarda hasta şikayetlerini hafifletmede yardımcı olur.
• Kuşburnu meyvesi, C vitamini bakımından en zengin bitkisel kaynaklardan biridir. Ayrıca proantosiyanidin ve flavonoit tipi fenolik bileşikler taşımaktadır.

Mate Çayı
• Zihinsel ve fiziksel yorgunlukta; kafein ve klorojenik asit içeriğine bağlı olarak uyarıcı etki gösterir. İdrar artırıcı olarak (kafein) etkilidir.
• Güney Amerika ülkelerine özgün bir içecektir. Taşıdığı kafein türevleri nedeniyle idrar artırıcı, terletici ve tonik etkileri bulunmaktadır.
• Kan şekeri, lipit ve kolesterol seviyelerinde belirgin derecede düşme sağlandığı gözlenmiştir.
• Kafein içeriği nedeniyle kalp ve damar hastalarında tansiyonu yükseltebileceği, ülser hastalarında mide asitliğini artırarak rahatsızlığa yol açabileceği göz önüne alınarak fazla miktarda kullanılmamalıdır.

Melisa Otu Çayı
• Hafif yatıştırıcı etkilidir. Sinirsel kaynaklı uyku sorunları, huzursuzluk şikayetlerinde yararlıdır.
• İşlevsel sorunlarda, sinirsel kaynaklı mide şikayetleri, gaz ve spazm gidericidir.
• Günde 3-4 defa 1.5 gram yaprak üzerine kaynatılmış sıcak su ilave edilerek kapaklı bir fincanda 10 dakika demlenerek içilir.

Rezene Çayı
• Sindirim sorunlarında, mide ve bağırsak motilitesini artırır, gaz ve spazmları giderir.
• Soğuk algınlığında boğaz yangısını gidermek için ve öksürüklerde yararlanılır.
• Emziren annelerde süt miktarını artırmaktadır.
• Rezene, her yaştan bebek ve çocuklarda sindirim yetersizlikleri ve ishallerin tedavisinde yararlı bir bitkidir.
• 1.5 gram parçalanmış tohum üzerine kaynatılmış sıcak su ilave edildikten sonra kapağı kapatılıp 10 dakika demlenir ve içilir. Günlük önerilen miktar 5-7 gram parçalanmış tohumdur.

Sarı Kantaron
• Hafif ve orta derecede depresyonlarda kullanılmaktadır.
• Sarı kantaron, dünyada en çok kullanılan bitkisel ürünlerden biridir.
• Türkiye’de özellikle ülser ve yara tedavisindeki etkinliği ile bilinmektedir.

Yeşil Çay
• Kuvvetli antioksidan etkiye sahiptir.
• Hafif ishal vakalarında (kateşinler) şikayetlerin giderilmesi amacıyla yararlı olabilmektedir.
• Serum trigliserit ve total kolesterol seviyesini düşürür.
• İdrar artırıcı (kafein vd.) olarak vücuttan ödemin boşaltılmasına yardım eder.
• Diş minelerinin kuvvetlenmesini sağlayan florür bakımından da zengindir.
• Böbrek hastaları, heipertiroidi hastaları, kalp ve damar hastaları ve psikolojik vakalarda (panik atak) çay dikkatle tüketilmelidir.
• Yapılan çalışmalarda yeşil çayın bileşiminde bulunan kateşinler’in (epigallo- kateşin gallat) yağ yakıcı etkisi bulunduğu bildirilmektedir . Bu nedenle, kilo vermek amacıyla uygulanan tedavilerde yararlı olabilmektedir.

Yasemin Çayı
• Yasemin çiçeklerinin karaciğer ve mide rahatsızlıklarında, baş, diş ve adet dönemi ağrılarında kullanıldığı bildirilmektedir.
• Bunun yanısıra, çiçekler; kokuvermek için çaya katılmaktadır.

Zencefil Çayı
• Taşıt tutması, hamilelikte sabah bulantıları ve kemoterapi gören hastalarda, ilacın yol açtığı bulantı ve ameliyat sonrası anestezinin neden olduğu bulantının bastırılmasında yararlanılmaktadır.
• Osteoartrit hastalarında yangıya bağlı şikayetlerin hafifletilmesinde yararlı olabilir.
• Zencefilin sağlık için yararları çok sayıda bilimsel çalışma ile ortaya konulmuştur. Limon ve ballı çayı soğuk algınlığında, boğaz ağrısında ve öksürüklerde etkilidir.